3 – مسایل امروز زبان فارسی

تفاوت وضعيّت زبان تركي با گويش هاي هم ريشه با فارسي تنها در اعلام رسمی و علنی و تعمّدي بودن انهدام تركي و غيرتعمّدي و اعلام نشده بودن انهدام ديگر زبان ها و گويش ها، به جز فارسي است. اما متاسفانه همه ی برنامه ها دارای این قابلیت اساسی و مهم نیستند. در سال 1346 به عنوان مدیر عامل سازمان پیکار با بی سوادی انتخاب گردید و تا سال 1349 عهده دار این سمت بود. چون در آنجا زبان فارسي ياد ميدهيم.

البته بنده با فراگرفتن زبان خارجي صددرصد موافقم؛ نه يک زبان، بلکه ده زبان ياد بگيرند؛ چه اشکالي دارد؟ وقتي بزرگ شدند، هر کس نياز دارد، ميرود زبان انگليسي را ياد ميگيرد. خانلری هنگام گفتگو در بارۀ پیدایش زبان و خط، به زبان های مرده و زنده متعددی اشاره کرده و با تأکید بر امکان انجام مطالعه بر روی زبان هایی که به یکی از طرق مختلف حفظ شده و باقی مانده اند؛ مثال هایی از نوع تلفّظ چند واژه مشترک در سنسکریت، اوستایی، فارسی باستان و فارسی دری، به عنوان زبان هایی هم ریشه و هم خانواده می آورد و بعد از آن بحث انشعاب و گوناگونی گویش ها در داخل یک زبان اصلی و مادر را مطرح می نماید.

با کلیک بر روی گزینه “مترجم متن” از منوی دیکشنری تحلیلگران، مترجم لغت به لغت متن اجرا می شود. و دری بدان سبب خوانند که هرکس از خانه ٔ خود بیرون آید به این زبان متکلم شود و این وجه خوبی نیست چه برهر تقدیر که فرض کنند آن را واضعی می باید و وضع آن را سببی در کار است ، در منسوب به دره ٔ کوه را نیز گویند همچو کبک دری ، و این به اعتبار خوش خوانی هم می توان بود که باشد زیرا که بهترین لغات فارسی زبان دری است .

در همین سال داستان «دخترسروان» اثر الکساندر پوشکین را به فارسی ترجمه کرد. و در اثر علمی ای. دکتر پرویز ناتل خانلری در روز پنجشنبه اوّل شهریور 1369 در سن هفتادو هفت سالگی در تهران درگذشت و در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد. دکتر خانلری در سال 1334 به معاونت وزارت کشور برگزیده شد و مدّتی در این سمت باقی بود. فرهنگ معین تنها فرهنگ بزرگی است که تنها دورهٔ ششجلدی آن ارزشمند است؛ چراکه در زمان محمد معین و تصدی نشر بدستِ عبدالرحیم جعفری، که بانی مالیِ این کار بود، تنها همین فرهنگ منتشر شد و در قاعده هر فرهنگ دیگری که از ایشان با نامِ «فرهنگ فارسی معین» و «فرهنگ معین» منتشر شود، ارزش علمی (دانشیک) ندارد و نباید بر آن نام «معین» را نهاد و هدف از انتشارِ چنان اثری تنها سوءاستفاده از اعتبار و شهرت این نام برای فروش فرهنگهای دیگر است.

کوبیدن بر طبل سه زبان بودن یک زبان واحد ( دری، تاجکی فارسی) یک پروژهء روسی است که در دورهء شوروی سابق آغاز شد و هدف آن دورکردن اهالی فارسی زبان افغانسستان از همتباران شان در تاجکستان و ایران است ! اولین دیکشنری یا فرهنگ لغت انگلیسی در واژهنامه زبانهای مختلف از جمله فرانسوی، اسپانیایی و لاتین تولید شده است. شما می توانید با جستجو واژه حقوقی مورد نظر خود در دیکشنری حقوقی آنلاین زیر معنای لغت حقوقی مورد نظر خود را پیدا نمایید.

این دیکشنری دارای لغت نامه های جامعی است و می تواند جایگزین مناسبی برای دیکشنری های پولی باشد. اگر ایشان زبان خود را با زبان های همسایگان که بعضی از آنها با یونانی خویشاوندی نزدیک داشت، می سنجیدند؛ بی گمان نتایج گرانبهائی به دست می آوردند. اما در صورتيکه افاده های عام فهم دری وجود داشته باشد و مطلب مورد نظر به کمک آن ، افاده شده ميتواند ، بکار گرفتن مصطلحات بيگانه و تلاش بخاطر ترويج آن ، در حقيقت يک جفای کاری آشکار به داشته های فرهنگی خود ما می باشد. بادنجان و نیز باسنق، باسوق، باسلق، فرم هاى گوناگون املاء برای كلمه اى واحد می باشند.

آماده شدن برای سفر. خانلری در سال 1332 به لبنان سفر کرد و در دانشگاه «سن ژوزف» بیروت به ایراد سخنرانی هایی در بارۀ فرهنگ و هنر ایران پرداخت. خانلری در سال 1348 جلد اوّل «تاریخ زبان فارسی» را چاپ کرد و جلدهای بعدی به تدریج منتشر شد و دورۀ سه جلدی آن کامل گشت. خانلری در سال 1339 کتاب «تاریخ ایران دورۀ اسلامی» (کتاب درسی سال ششم دبستان)را منتشر ساخت. او در سال 1320 با زهرا کیا همدرس و همکلاس خود در دورۀ دکترا ازدواج کرد و در همین سال نخستین بار تدریس در دانشگاه تهران را آغاز کرد که این کار تا سال 1357 ادامه پیدا کرد.

سال 1316 خانلری کتاب «روان شناسی و تطبیق آن با اصول پرورش» را که نخستین تألیف او محسوب می شد، به چاپ رساند. در سال 1325 خانلری در نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران عضویّت پیدا کرد و مقاله ای با عنوان «نثر فارسی در دوران اخیر» ارائه نمود. ریشه شناسی: از فارسی «بَلَم»، قایق هشت نفره. ریشه شناسی: فارسی «قلندر»، از عربی، از فارسی kalandar(کلندر؟) انسان ژولیده، یکی از فرقههای صوفیه که درویشانه زندگی میکردند. خانلری در سال 1314 موفّق به اخذ لیسانس ادبیّات فارسی شد و در سال 1315 به خدمت سربازی رفت و بعد از آن به عنوان دبیر ادبیات در شهر رشت به خدمت پرداخت.

بارِ اين خويشکاری بزرگ تاريخی را بايد همهی فارسی زبانان در ايران و سرزمينهای ديگر بر دوش بگيرند. ما براي ترويج زبان فارسي چقدر در دنيا مشکل داريم؟ چقدر دولت انگليس و دولت امريکا بايد پول خرج کنند تا بتوانند اينطور آسان زبان خودشان را در ميان يک ملت بيگانه ترويج کنند؟ او در سال 1309 سیکل اوّل متوسّطه را به پایان رساند و به تشویق بدیع الزّمان فروزان فر در رشتۀ ادبی به تحصیلات خود ادامه داد.

این رساله به راهنمایی ملک الشّعرای بهار و نظارت بدیع الزّمان فروزان فر و محمّد تدیّن تدوین شد. او در همین سال به عضویّت در مؤسّسۀ فرانکلین درآمد و همکاری او با این مؤسّسه تا سال 1341 ادامه یافت. در این سال او انتشار مجلّۀ سخن را با همکاری دکتر ذبیح الله صفا آغاز کرد و سپس مستقلاً به این کار ادامه داد. انتشار دوجلد دستور زبان مخصوص دبیرستان ها که با همکاری مؤلّفانی دیگر انجام گرفته بود؛ در همین سال رخ داد. زیرا افغان ها که قرن ها قبل به لغات و اصطلاحات عربی آشنا شده بودند و از نگاه افهام و افادۀ کلمات فعلاً کدام مشکلی را احساس نمی کنند ، بی موجب باید بار دیگر متحمل زحمت شده و کلمات نا مأنوس دیگری را فرا میگرفتند.

دیدگاهتان را بنویسید